Ο ‘εθνικός’ τυπογράφος του Αγώνα του 1821, από τη Θεσσαλονίκη στο Μεσολόγγι



Με την ευκαιρία της εθνικής επετείου της επανάστασης του 1821 παρουσιάζουμε μια άγνωστη στο ευρύ κοινό προσωπικότητα λογίου και ήρωα που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Είναι ο τυπογράφος της εφημερίδας «Ελληνικά Χρονικά» που έβγαινε στο πολιορκημένο Μεσολόγγι και σκοτώθηκε κατά την ηρωική έξοδο των αγωνιστών το 1826. Στο τυπογραφείο του τύπωσε με δικές του δαπάνες τα θεμελιώδη κείμενα των επαναστατών, τον «Υμνον εις την Ελευθερίαν» και το «Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος».Είναι ο Δημήτριος Μεσθενεύς, ένας φλογερός πατριώτης που καταγόταν από επιφανή οικογένεια εμπόρων της Θεσσαλονίκης όπου γεννήθηκε στα μέσα του 18ου αιώνα. Ο έμπορος Δημήτριος Γούτα Μεστανέ (όπως είναι το αρχικό του όνομα) περιλαμβάνεται στον κατάλογο των βασικών εμπόρων του 19ου αιώνα στη Θεσσαλονίκη και ήταν συνδρομητής ελληνικών εκδόσεων, που σημαίνει ότι ήταν μορφωμένος και είχε πνευματικά και εθνικά ενδιαφέροντα. Πρέπει να εργάστηκε και ως τυπογράφος ή είχε τυπογραφική εμπειρία στη Θεσσαλονίκη και αλλού, όπως φάνηκε από τις τυπογραφικές εργασίες που έκανε κατεβαίνοντας στο Μεσολόγγι.Ο Μεστανές ακολουθούσε τα μηνύματα του Διαφωτισμού και διέδιδε τα πατριωτικά κηρύγματα του Ρήγα Βελεστινλή και μάλον γι’ αυτό το λόγο τον Σεπτέμβριο του 1820 συνελήφθη από τις τουρκικές αρχές στη Θεσσαλονίκη και φυλακίστηκε. Διαφωτιστική για το κλίμα της εποχής και τον πατριωτικό ρόλο του Μεστανέ είναι μια »μαρτυρία» ανώτατου Τούρκου δικαστή, του Χαϊρουλάχ Μεχμέτ το 1820. Κατά τις πρώτες μέρες της άφιξής του στη Θεσσαλονίκη, γράφει ο Χαϊρουλάχ, «είχαν φέρει βίαια μπροστά στον Τούρκο διοικητή στο διοικητήριο ένα μεσόκοπο Θεσσαλονικιό Έλληνα, τον Μεστανέ, γιατί μάθαινε στο παιδί του ένα τραγούδι γραμμένο από έναν άπιστο της Θεσσαλίας», εννοώντας τον «Θούριο» του Ρήγα Βελεστινλή! Η νεότερη ιστορική έρευνα  θεωρεί ότι η αναφερόμενη ιστορική μαρτυρία για τον Μεστανέ του ιεροδίκη Χαϊρουλάχ Εφέντη, που περιέχεται σε δημοσιευμένο κείμενο του Αβραάμ  Παπάζογλου το 1940 σε περιοδικό της Θεσσαλονίκης (σχετικά (με τις τουρκικές σφαγές το 1821 στην πόλη), είναι πλαστή. (βλ. Μαρίνος Σαρηγιάννης, »Ο ‘Χαϊρουλλάχ Εφέντης’ του Αβραάμ Ν. Παπάζογλου», στο περιοδ. ‘Μνήμων’ (τ.34, 2015).Παρά την αμφισβήτηση της ιστορικής πηγής, ο αναβρασμός και τα εθνικά κηρύγματα για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού ήταν διάχυτα και ο »Θούριος» του Ρήγα ήταν το εγερτήριο σάλπισμα συνωμοτικά και ενδοοικογενειακά στη Θεσσαλονίκη και γενικότερα στη Μακεδονία. Ο  Δημήτριος Μεστανές ή Μεστενές είχε υποστεί διώξεις από τις τουρκικές αρχές προφανώς για την πατριωτική του δράση και μετά την αποφυλάκισή του για να αποφύγει τους διώκτες του κατέβηκε το 1823 στη Νότια Ελλάδα για να συνεχίσει τον αγώνα. Μάλιστα, τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου συνελήφθη και κακοποιήθηκε από ληστές στην περιοχή της Τριπολιτσάς. Η προσωρινή κυβέρνηση ενδιαφέρθηκε για την απελευθέρωσή του και εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία τόνιζε ότι «είναι εντροπή να πάσχωσι τοιαύτα άνθρωποι ερχόμενοι προς δούλευσιν της πατρίδος».


Το φθινόπωρο του 1823 βρίσκουμε τον Μεσθενέα να αγωνίζεται κατά των Τούρκων μαζί με τους πολιορκημένους μέσα στο Μεσολόγγι, όπου τον ακολούθησε και ο γαμπρός του Γεώργιος Κυριάκης για τον ίδιο εθνικό στόχο. Μαζί του ο Μεστανές κουβάλησε στην πολιορκημένη πόλη κι ένα μικρό πιεστήριο που είχε αγοράσει από την Ιταλία. Ένα χρόνο αργότερα με εξωραϊσμένο το όνομά του ως Δημήτριος Μεσθενεύς δουλεύει ως βασικός τυπογράφος στα «Ελληνικά Χρονικά», την περίφημη εφημερίδα που έβγαζε ο Ελβετός φιλέλληνας Ιωάννης Ιάκωβος Μάγερ στο Μεσολόγγι. Στο τυπογραφείο αυτό ο Θεσσαλονικιός τυπογράφος τύπωσε με δικά του έξοδα το «Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος», που επικυρώθηκε από την δεύτερη εθνοσυνέλευση του Άστρους, μαζί με τη μετάφραση του αμερικανικού και βρετανικού συντάγματος από τον Αναστάσιο Πολυζωίδη, διαπρεπή νομομαθή από το Μελένικο της Μακεδονίας. Στο εξώφυλο έγραφε ότι «εξεδόθησαν νυν πρώτον Τύποις και αναλώμασιν (με δαπάνη) Δ. Μεσθενέως προς χρήσιν κοινήν και ωφέλειαν των Ελλήνων, εν Μεσολογγίω 1824″.Επίσης στη διάρκεια της πολιορκίας του Μεσολογγίου στο ίδιο τυπογραφείο, την «Τυπογραφία Δ. Μεσθενέως», όπως σημειώνεται στο εξώφυλλο, τυπώθηκε το 1825 ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν του Διονυσίου Σολωμού που είχε γραφεί στη Ζάκυνθο το 1823. Είναι η πρώτη αυτοτελής έκδοση του Ύμνου πέρα από τη δημοσίευση του Φωριέλ στο βιβλίο του «Ελληνικά Δημοτικά τραγούδια» που εκδόθηκε το 1824-25 στο Παρίσι. Η προσεγμένη έκδοση του ‘Υμνου, που συνοδευόταν από ιταλική μετάφραση, ικανοποίησε τον Σολωμό, ο οποίος ζήτησε να τον μοιράσουν δωρεάν στους πιο φτωχούς, ενώ το ποσόν που θα συγκεντρωνόταν από την πώλησή του στους δυναμένους (=εύπορους) να διατεθεί για το χτίσιμο του νοσοκομείου στο Ναύπλιο!


Ο Δημήτριος Μεσθενεύς σκοτώθηκε τη νύχτα της 10ης Απριλίου 1826, από τους πρώτους που βγήκαν από την πόλη κατά την έξοδο του Μεσολογγίου, μαζί με τον συνεργάτη του φιλέλληνα Μάγερ. Συγγενής του, πιθανόν γιος του, ήταν ο Γεώργιος Μεσθενεύς ο οποίος το 1827 υπέβαλε αίτηση στην κυβέρνηση προκειμένου να αναλάβει την έκδοση της «Γενικής Εφημερίδος της Ελλάδος» για λογαριασμό του δημοσίου. Την καταγωγή του Μεσθενέα από τη Θεσσαλονίκη τεκμηρίωσε στις έρευνές του ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος και τα άγνωστα στοιχεία της συγκινητικής βιογραφίας του τυπογράφου του Αγώνα παρουσίασε σε μια ομιλία του στο Μεσολόγγι το 1998. Το περιεχόμενό της εκδόθηκε το 2000 στο Αγρίνιο με τίτλο «Δημήτριος Μεσθενεύς, ο Θεσσαλονικιός τυπογράφος του 1821 και του Σολωμού», όπου μεταξύ άλλων γράφει: «Πάντως μπορούμε να φανταστούμε κι εμείς πόσο συγκινημένος θα ένιωθε, εκτός από τον ποιητή, και ο τυπογράφος Μεσθενεύς, που είχε αξιωθεί να αρχίσει τη ζωή του με τον «Θούριο» του Ρήγα και τώρα τερμάτιζε με τον «Υμνο» του Σολωμού. Και μόνο γι αυτό, εγώ τουλάχιστον, τον μακαρίζω περισσότερο από κάθε Νεοέλληνα».

Τυπογραφικό πιεστήριο της εποχής του Αγώνα του 1821.


Ο Μεσθενεύς δεν ήταν ο μόνος που πρόσφερε τις εθνικές υπηρεσίες του στη νότια Ελλάδα. Κι άλλοι σεμνοί Θεσσαλονικείς συνέχισαν τον αγώνα χωρίς να διεκδικούν αντίτιμα για την προσφορά τους, όπως ο πρόκριτος της ελληνικής κοινότητας Γεώργιος Στεργίου που παρασημοφορήθηκε πολύ αργότερα, το 1844, με το χάλκινο αριστείο της πατρίδας. Ο Δημήτριος Μεσθενεύς σε συνεργασία με τον Ελβετό φιλέλληνα γιατρό Γιόχαν Γιάκομπ Μάγερ εξέδωσαν την εφημερίδα «Ελληνικά Χρονικά» στο Μεσολόγγι την Πρωτοχρονιά του 1824. Ο Μάγερ ήταν διευθυντής και εκδότης, ενώ ο Μεσθενεύς λόγω της εμπειρίας του στην τυπογραφία ήταν προϊστάμενος του τυπογραφείου που είχε δυο τρεις ακόμη τυπογράφους.Η εφημερίδα, που κυκλοφορούσε δυο φορές την εβδομάδα, τυπωνόταν σε ένα πιεστήριο που έφερε στο Μεσολόγγι ο Άγγλος συνταγματάρχης Λέστερ Στάνχοπ, υπασπιστής του λόρδου Βύρωνα, δωρεά του Φιλελληνικού Κομιτάτου του Λονδίνου.Τα «Ελληνικά Χρονικά» λειτουργούσαν και ως ανεπίσημο όργανο της Διοικήσεως Δυτικής Ελλάδος. Στο ίδιο τυπογραφείο τυπωνόταν και η εφημερίδα «Telegrafo Greco» (Ελληνικός Τηλέγραφος) του διάσημου ποιητή και φιλέλληνα Λόρδου Βύρωνα που πέθανε το 1824 στο Μεσολόγγι. Κοντά στον Δημήτριο Μεσθενέα που διηύθυνε το τυπογραφείο μαθήτευσαν οι Μεσολογγίτες Ιωάννης Πεπονή και Χρήστος Ντάγκλας καθώς και ο Σάμιος Σπυρίδων Παιδάκος. Τις μεταφράσεις από τα γαλλικά και τα κείμενα του Μάγερ στα ελληνικά έκανε ο Δημήτριος Παυλίδης, δάσκαλος από τη Σιάτιστα.  Στα «Ελληνικά Χρονικά» δημοσιεύονταν ειδήσεις του Αγώνα και πληροφορίες για τις προσπάθειες της πόλης του Μεσολογγίου να αντισταθεί κατά των Τούρκων και να επιβιώσει από τον λιμό λόγω της πολιορκίας, ενώ τα κείμενα διαπνέονταν από φιλελεύθερο πνεύμα, το πνεύμα του Διαφωτισμού. Συνολικά κυκλοφόρησαν 226 φύλλα των «Ελληνικών Χρονικών», από τον Ιανουάριο του 1824 ως τον Φεβρουάριο του 1826. Το αρχείο των φύλλων της ιστορικής εφημερίδας βρίσκεται στη Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων


Η εφημερίδα των μαχητών του Μεσολογγίου αποτύπωσε μια ηρωική περίοδο του Αγώνα του 1821 και κατέγραψε με δραματικό τρόπο τη ζωή των πολιορκημένων, χάρη και στις άοκνες προσπάθειες και την αυτοθυσία του Θεσαλονικιού τυπογράφου Δημητρίου Μεσθενέα που πέθανε ηρωικώς στη έξοδο. Θα τελειώσω το σύντομο σημείωμα με τη επισήμανση του Χριστιανόπουλου: «Ο Μεσθενεύς ξεχάστηκε άδικα. Ούτε μνημείο του έστησαν, ούτε σε καμιά ιστορία της επαναστάσεως του 1821 αναφέρεται πουθενά. Κανείς δεν τον τίμησε ούτε το Μεσολόγγι, ούτε η Θεσσαλονίκη. Ούτε τότε που ήξεραν να τιμούν τους ήρωες, ούτε σήμερα που αδιαφορούν γι’ αυτούς».

Χ. ΖΑΦ.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

Ντίνος Χριστιανόπουλος,

Έλλη Δρούλια – Μητράκου, 

Τριαντάφυλλος Σκλαβενίτης

Ι. Κ.Μαζαράκης – Αινιάν

Γιώργος Δ. Μπώκος, Τα πρώτα ελληνικά τυπογραφεία στο χώρο της «καθ΄ημάς Ανατολής» (1627-1827), Αθήνα 1998.

Κ. Μάγερ, Ιστορία του ελληνικού Τύπου, τόμος Α΄ (1821-1826), Αθήνα 1957

Ν. Ε. Σκιαδάς, Χρονικό της Ελληνικής Τυπογραφίας, τόμοι Α’ (1476 – 1828) και Γ’ (1863-1909), Αθήνα 1982.

Ευάγγελος Χεκίμογλου, Ιστορία της Επιχειρηματικότητας στη Θεσσαλονίκη. Οθωμανική περίοδος, τ.Β1, έκδ. ΠΕΕΒΕ, Θεσσαλονίκη 2004.

Μαρίνος Σαρηγιάννης, »Ο ‘Χαϊρουλλάχ Εφέντης’ του Αβραάμ Ν. Παπάζογλου», στο περιοδ. ‘Μνήμων’ (τ.34, 2015).






''Ο ΠΛΑΤΩΝΑΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΩΝ ΑΘΕΩΝ''



Ο αρχαίος ελληνικός κόσμος απεικονίζει το φαινόμενο τής αθεΐας σε όλη την ποικιλία του.Κατά το πρώτο μισό τού 4ου αι. π.Χ., ο αξιοσημείωτος πλέον αριθμός των άθεων στην Ελλάδα, προκαλεί ανησυχία. Πάνω σʼ αυτό το ζήτημα, η μαρτυρία τού Πλάτωνα είναι ουσιαστική. Στο βιβλίο Ι΄των Νόμων, ο φιλόσοφος, για πρώτη φορά στην ιστορία, εστιάζει την προσοχη του στο πρόβλημα. Επιβεβαιώνει τη μαζική ύπαρξη άθεων, αναζητεί τα αίτια αυτής τής απιστίας, που τη θεωρεί επικίνδυνη και συνιστά τη λήψη αυστηρών μέτρων για την αντιμετώπιση των άθεων.Η καθοριστική κίνηση, που στιγμάτισε ανεξίτηλα τους άθεους, υπήρξε η σύνδεση τής αθεΐας με την ανηθικότητα. Έκτοτε, η αθεΐα, αδιακρίτως, επισύρει τους χαρακτηρισμούς «χυδαίος», «άξεστος», και αντιπαραβάλλεται προς την ευγενή στάση των ιδεαλιστών, που παραπέμπουν στον αγνό κόσμο των ιδεών, τού πνεύματος.Το γεγονός, ότι η αθεΐα αρχίζει να χαρακτηρίζεται ως κάτι κακό, οφείλεται στην εναντίωσή της προς τη δραστηριότητα των μάντεων και των ιερἐων και στο γεγονός, ότι θεωρείτο αντιπατριωτικη στάση. Στις δίκες, τα λανθάνοντα πολιτικά κίνητρα υπήρξαν ουσιώδη. Το αδίκημα τής αθεΐας, επομένως, συνδεόταν με μια απλή συγκυρία. Ο Πλάτων επιδιώκει να την εδραιώσει σε μια θεμελιακή μεταφυσική και ηθική αντίληψη, που θα την καταστήσει από τούδε και στο εξής το κατʼ εξοχήν έγκλημα.Ο φιλόσοφος αρχίζει με μια διαπίστωση: η αθεΐα είναι διάχυτη. Οι θέσεις της είναι «διεσπαρμένες σε όλους». Μεταξύ των απίστων διακρίνονται τρεις κατηγορίες: αυτοί που δέν πιστεύουν καθόλου στην ύπαρξη θεών, αυτοί που πιστεύουν, ότι οι θεοί αδιαφορούν πλήρως για τα ανθρώπινα και αυτοί, που πιστεύουν, ότι έχουν τη δυνατότητα να παραπλανήσουν τους θεούς με θυσίες και προσευχές και να τους μεταπείσουν.


Λέει ο Πλάτων :
«Όποιος αποδίδει στους θεους μια ύπαρξη σύμφωνη προς ό,τι υπαγορεύουν οι νόμοι ουδέποτε διέπραξε πράξεις ασεβείς, ουδέποτε επέτρεψε στον εαυτό του ένα λόγο αντίθετο προς το νόμο». Γιατί οι άθεοι δεν πιστεύουν στους θεούς; «Θα σου το πω σαφέστερα», απαντά ο Αθήναιος, ο οποίος στους Νόμους είναι ο εκφραστής τής άποψης τού Πλάτωνα: «Φωτιά, νερό, γή, όλα αυτά, λένε, ότι υπάρχουν δυνάμει τής Φύσης και τής Τύχης και τίποτε από αυτά δυνάμει τής Τέχνης. Από αυτά λοιπόν, που στερούνται παντελώς ψυχής, γεννήθηκαν τα μεταγενέστερα σώματα, δηλαδή η γη, ο ήλιος, ή σελήνη, τα άστρα. Περιπλανώμενα τυχαία, καθένα χωριστά, εξ αιτίας τής ιδιαίτερης δύναμής του, καθώς συναντώνται, συνδυάζουν καταλλήλως το θερμό με το ψυχρό, το ξηρό με το υγρό, το μαλακό με το σκληρό, και όλες αυτές οι αναγκαίες μείξεις είναι αποτελέσματα τής τυχαίας ένωσης των αντιθέτων. Κατʼ αυτόν τον τρόπο και βάσει αυτής τής ικασίας, δημιουργήθηκε ο ουρανός στο σύνολό του με ό,τι αυτός εμπεριέχει και με τη σειρα τους όλα τα ζώα και τα φυτά, εφʼ όσον από αυτές τις αιτίες προέκυψαν όλες οι εποχές. Όλα αυτά, όμως, δέν οφείλονται ούτε σε ένα νου, όπως διατείνονται, ούτε ακόμη σε μια θεότητα ούτε σε μια τέχνη, αλλά, όπως είπαμε, στη Φύση και την Τύχη». (Νόμοι, Ι΄, 889).

Η αθεΐα, επομένως, ανάγεται σε αίτια διανοητικά: στις επιστημονικές θεωρίες υλιστικού τύπου. Ωστόσο, τα αίτιά της είναι επίσης ηθικά: οι άθεοι απορρίπτουν τους θεούς εξ αιτίας τής «ανικανότητάς τους να υποτάξουν την ηδονή και τα πάθη τους». Εξ αιτίας τής επιθυμίας τους να αφήσουν ανεξέλεγκτες τις ταπεινές ορέξεις τους, διδάσκουν, ότι τα πάντα επιτρέπονται κατά τις επιταγές τής φύσης κι ότι αυτή μάλιστα συμβαδίζει με την κυριαρχία των ισχυροτέρων. Ο Πλάτων ήδη κραδαίνει το φάσμα τής φυσικής επιλογής και προοικονομεί την περιφήμη ρήση: «Εάν δέν υπάρχει
θεός, τα πάντα επιτρέπονται». Ο ηθικός νόμος είναι ανίσχυρος εάν δέν εδραιώνεται σε έναν υπερβατικό θεϊκό νόμο, ασύλληπτο, απόλυτο. Η αθεΐα είναι ο καταλύτης, που προκαλεί τήν κοινωνική διάλυση και οι άθεοι διανοούμενοι, οι διαφθορείς τής νεολαίας. (Νόμοι, Ιʼ, 890)


Οι άθεοι δέν έχουν ίχνος νοημοσύνης.Είναι αναξιοπρεπές να πρέπει κάποιος να τους αποδείξει την ύπαρξη των θεών. «Επιβάλλεται, ωστόσο, κάποιος να το τολμήσει! Ο Πλάτων, λοιπόν, ήδη παλεύει με αυτό το τεράστιο ζήτημα, γύρω από το οποίο θα συγκρουστούν τα λαμπρότερα πνεύματα τού Δυτικού πολιτισμού έως τις μέρες μας.Μέχρι τότε, η αθεΐα στη χειρότερη περίπτωση κρινόταν ως σφάλμα και απόδειξη αντιπατριωτισμού. Έκτοτε, αποτελεί τεκμήριο όχι μόνο τύφλωσης, αλλά κακοπιστίας και ηθικής ευτέλειας, κάτι επικίνδυνο για τον κοινωνικό και πολιτικό βίο, εφʼ όσον δέν παραδέχεται αξίες απόλυτες στη δημόσια και την ιδιωτικη συμπεριφορά.Μέχρι τότε, οι πηγές τής ηθικής εντοπίζονταν στον ανθρώπινο κόσμο, που δεν διέφερε ριζικά από τον θεϊκό. Ο διαχωρισμός τους από τον Πλάτωνα και η τοποθέτηση των αμετάβλητων αξιών στο χώρο των θεών καθιστά τους άθεους υπάρξεις ανήθικες, στερημένες απόλυτων προτύπων συμπεριφοράς, υποτασσόμενες μόνο στα πάθη τους. Ο δρόμος για την καταστολή τής αθεΐας, εν ονόματι τής ηθικής και τής αλήθειας, είναι πλέον ελεύθερος.Ο δυισμός τού όντος είναι φορέας τού μανιχαϊσμού τής δράσης: το καλό και το αληθές εναντίον τού κακού και τής πλάνης.


Υπό το πρίσμα αυτό, ο Πλάτων προτείνει τη θέσπιση μιας άτεγκτης κατασταλτικής νομοθεσίας κατά τής αθεΐας και τής ασέβειας. Οι πολίτες επιβάλλεται να καταδίδουν όλους τους άθεους, ειδάλλως όποιος επιλέγει τη σιωπή θα θεωρείται και ο ίδιος ασεβής. Οι κυρώσεις θα είναι ανάλογες τής σοβαρότητας τής ασέβειας, αρχής γενομένης από τη σοβαρότερη όλων, τη «νόσο τής αθεΐας», στην οποία διακρίνονται δύο βαθμοί: υπάρχει ο άθεος, που συμπεριφέρεται ορθά και είναι επικίνδυνος για τις ιδέες του και μόνο, και ο διεφθαρμένος άθεος, που επιπλέον αποτελεί κακό παράδειγμα:

«Είναι, λοιπόν, δυνατόν κανείς να διαθέτει, παρά το γεγονός, ότι δέν πιστεύει στην ύπαρξη των θεών, ένα χαρακτήρα εκ φύσεως δίκαιο. Μισεί τους κακούς. Η δυσφορία, που τού προκαλεί η αδικία, έχει ως αποτέλεσμα να μή συμβιβάζεται στη διάπραξη παρόμοιων πράξεων, να αποφεύγει εκείνους, που δεν είναι δίκαιοι. Στην περίπτωση όμως ενός άλλου, εάν η πεποίθησή του, ότι τα πάντα είναι κενά θεών προστίθεται στην έλλειψη αυτοσυγκράτησης, στις ηδονές και τις λύπες, εάν διαθέτει μνήμη ισχυρή και έντονη διάθεση για μάθηση, τότε αναμφίβολα η νόσος τής αθεΐας είναι μεν κοινή και στους δυο, αλλά, ενώ η νόσος τού πρώτου θα βλάψει ελάχιστα τους υπόλοιπους ανθρώπους, η νόσος τού δεύτερου θα έχει σοβαρότατες συνέπειες». (Νόμοι, Ι΄, 908).

Για την πρώτη κατηγορία, τους απλούς άθεους, ο Πλάτων προβλέπει, σε
πρώτο στάδιο, τον εγκλεισμό τους σε πλήρη απομόνωση τουλάχιστον επί πενταετία στο «Σωφρονιστήριον». Στο διάστημα αυτό, παρακολουθούν αναμορφωτικά μαθήματα: «Απαγορεύεται η επαφή τους με τους άλλους πολίτες, πλην εκείνων τού Νυκτερινού Συμβουλίου, που θα έχουν στόχο τη νουθεσία και τη φροντίδα για τη σωτηρία τής ψυχης τους».

Εις θάνατον οι αμετανόητοι άθεοι!
Μετά την ολοκλήρωση αυτής της πλύσης εγκεφάλου, εάν μεν ο κρατούμενος δείχνει σημεία επανόδου στη σωφροσύνη, γίνεται «αποδεκτός στην κοινωνία των σωφρόνων», δηλαδή των πιστών. «Στην αντίθετη περίπτωση και εάν δικασθεί για κάτι παρόμοιο και κριθεί ένοχος, η ποινή θα είναι ο θάνατος». (Νόμοι, Ι΄, 909).

Η δεύτερη κατηγορία, οι διεφθαρμένοι άθεοι, εγκλείονται διά βίου σε ένα δεσμωτήριο εγκατεστημένο σε «τοποθεσία έρημη, όσο το δυνατόν πιο άγρια, τής οποίας η ονομασία θυμίζει, ότι είναι ο τόπος τής τιμωρίας». Στο χώρο αυτό, σε πλήρη απομόνωση, «τρεφόμενος από τους δεσμοφύλακες μόνο με την τροφή, που έχουν συστήσει οι φύλακες τού νόμου», ο άθεος είναι ένας πραγματικός κατάδικος. «Μετά τον θάνατό του, το νεκρό σώμα του παραμένει άταφο και εκβάλλεται εκτός των συνόρων τής πόλης. Σε περίπτωση δε, κατά την οποία ένας ελεύθερος αναμειχθεί σε πιθανό ενταφιασμό του, να καταγγελθεί για το έγκλημα τής ασέβειας, από όποιον πολίτη επιθυμεί να τον μηνύσει» (στο ίδιο).

Ο «θείος Πλάτων», που επινοεί ταυτοχρόνως τη θρησκευτική μισαλλοδοξία, την Ιερά Εξέταση και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, θεωρεί, ότι υπάρχει μόνο μια επίσημη θρησκεία τής Πολιτείας, υποχρεωτική: «Πρέπει, τέλος,
για όλους ανεξαιρέτως τους ασεβείς, να θεσπισθεί ένας νόμος, τού οποίου αποτέλεσμα θα είναι ο περιορισμός των παραπτωμάτων απέναντι στη θεότητα, λόγω και έργω, από την πλειονότητά τους και, όπως είναι ευνόητο, η αναχαίτιση αυτής τής παρεκτροπής, εφʼ όσον αίρεται το δικαίωμα ένταξης σε οιαδήποτε λατρεία πλην τής σύμφωνης προς τον νόμο».


Geοrges Minοis

Ο συγγραφέας, είναι πανεπιστημιακός καθηγητής ιστορίας και ιστορικός τής θρησκευτικής συμπεριφοράς.
Είναι επίσης συγγραφέας πολλών έργων σχετικών με τον Δυτικό πνευματικό πολιτισμό.Το παραπάνω άρθρο αποτελείται από αποσπάσματααπό το βιβλίο του: Η Ιστορία τής Αθεΐας.Η εικονογράφηση, ο τίτλος και οι υπότιτλοι έγιναν με μέριμνα τής «Ελεύθερης Έρευνας»




Ασκητάριο (Ραφήνα)



Το Ασκητάριο στην Ραφήνα θα μπορούσαμε κάλλιστα να πούμε πως ήταν ένα προϊστορικό Άγιο Όρος. 3.000 Χρόνια προ Χριστού στα Μεσόγεια Αττικής και πιο συγκεκριμένα στην Ραφήνα είχε αναπτυχθεί ένας οικισμός από ασκητές ο οποίος και έμοιαζε σε μορφή λόγο και της μορφολογίας της περιοχής με το γνωστό σε όλους μας Άγιο Όρος. Βλέπετε και αυτοί τότε είχαν επιλέξει ως μοναδική συντροφιά τους το απέραντο γαλάζιο μιας και ζούσαν κυριολεκτικά επάνω στο κύμα.Φαίνεται πως ανέκαθεν υπήρχαν άνθρωποι οι οποίοι μέσω της ασκητικής ζωής ήθελαν να έρθουν πιο κοντά στον Θεό που πίστευαν.Σήμερα το προϊστορικό Ασκητάριο Ραφήνας βρίσκεται καλά κρυμμένο δίπλα σε μια από της πιο πολυσύχναστες και όμορφες παραλίες της περιοχής. Την παραλία Μαρίκες.

Ιστορικά στοιχεία:Ασκηταριό (προϊστορικός οικισμός)

Το Ασκηταριό ή Ασκηταρειό ή Ασκητάρι παράγεται από τη λέξη ασκητής, αυτός που ζει ολομόναχος από τους ανθρώπους και τις γήινες απολαύσεις, ερημίτης. Ο τόπος που ασκητεύει κάποιος λέγεται ασκηταριό, δηλαδή συνήθως λέγεται η καλύβα του μοναχού που ασκητεύει.Το Ασκηταριό είναι ακρωτήριο στη δυτική πλευρά του όρμου Μαρίκες.Το ακρωτήριο Ασκηταριό έχει μια χερσοειδή άκρη προς τη θάλασσα και μια υπερυψωμένη επίπεδη κορυφή εκτάσεως 5-6 στρεμμάτων.Η επίπεδη κορυφή έχει σχήμα ισοσκελούς τριγώνου, οι δύο πλευρές πέφτουν απότομα προς τη θάλασσα, η δε τρίτη χωρίζεται από την ξηρά με αυχένα. Κατά τη δεξιά πλευρά, υπάρχει μεγάλο κοίλωμα (σπηλιά) στο βράχο, το οποίο κάποιος μοναχός της Μονής Πεντέλης, το μετέτρεψε σε ασκητήριο, ασκηταριό. Την περιοχή την λέγανε ο Καλόγερος ή ο Καλόγερας. Ακόμη, έχουν ακουστεί και άλλα ονόματα για το Ασκηταριό, όπως «Αετός» και «Κροκόδειλος» που έχουν σχέση με το σχήμα του.Η θέα από ψηλά στο Ασκηταριό είναι καταπληκτική. Φαίνεται ο Νότιος Ευβοϊκός, ο όρμος του Μαραθώνα και η Πεντέλη προς Β, τα βουνά του Πόρτο-Ράφτη και η Μακρόνησος προς Ν και προς Α η «Καρυστεία δειράς»(δειράς=ράχες βουνών) με την επιβλητική κορυφή του Όχη.Ανασκαφές που έγιναν το 1954-1955 από τον αείμνηστο αρχαιολόγο Δημήτριο Ρ. Θεοχάρη έφεραν στο φως λείψανα συνοικισμού και ακρόπολης της πρώιμης περιόδου της εποχής του χαλκού- Πρωτοελλαδική (2800-1900π.Χ). Οι ανασκαφές έδωσαν την εικόνα ζωής οχυρωμένου συνοικισμού και στοιχεία του πολεοδομικού σχεδίου.


Ο χώρος του Ασκηταριού περιλαμβάνει οικισμό(άθροισμα σπιτιών με περίβολο), οχυρωματικό τοίχος στον λαιμό της χερσονήσου και νεκροταφείο στην άκρη του ακρωτηρίου. Τα σπίτια του πρωτοελλαδικού συνοικισμού ήταν μικρά με τοίχους λίθινους στη βάση, πλίνθινους υψηλότερα με κτιστή εστία στο κέντρο που έψηνε το φαγητό και θέρμαινε το δωμάτιο τον χειμώνα.Στο δημοσίευμα της μελέτης των ανασκαφών «Ασκηταριό : Πρωτοελλαδική Ακρόπολις παρά την Ραφήνα , ο Δημήτριος Ρ.Θεοχάρης, Αρχαιολόγος στην Αρχαιολογική Εφημερίδα, 1956 καταλήγει: « Η ανασκαφή του Πρωτοελλαδικού συνοικισμού του Ασκηταριού δεν συνεπληρώθει ώστε η δαιτύπωσις γενικωτέρων συμπερασμάτων είναι και ανέφικτος και πρόωρος.Δυνάμεθα όμως να σημειώσωμεν τον πλούτον των κεραμεικών λειψάνων και την σημασίαν των αρχιτεκτονικών και να εκφράσωμεν την ελπίδα, ότι της ολοκληρώσεως της αποκαλύψεως της ακροπόλεως θα προωθηθούν σημαντικώς οι γνώσεις μας περί της περιόδου ταύτης εν Αττική.Η ακρόπολις του Ασκηταριού, η μόνη ανασκαφείσα εν τη Στερεά, παρέχει σαφή εικόνα της μορφής, την οποία θα έχει κοντά στους πρώιμους εκείνους χρόνους και αυτή η Ακρόπολις των Αθηνών- τον τύπον δηλ. ενός αττικού οχυρωμένου πολίσματος της αρχαιότερας περιόδου της Χαλκοκρατίας. Ότι το πόλισμα τούτο, μετά του γείτονος συνοικισμού της παραλίας της Ραφήνας αποτέλεσε τον πυρήνα του δήμου Ραφήνας των ιστορικών χρόνων, θεωρώ αναμφισβήτητον».


w.travelstyle.gr/


Υπήρχαν λιοντάρια στην Αρχαία Ελλάδα ;


Το λιοντάρι είναι ένα ζώο που κατείχε σημαντική θέση στην ζωή των αρχαίων Ελλήνων.Η φιγούρα του βρίσκεται σε αγγεία, ψηφιδωτά, αετώματα ναών και ασπίδες πολεμιστών, ενώ πολλά ονομαστά μνημεία κοσμούνται από γλυπτές αναπαραστάσεις του. Αρκεί να αναφερθούν ενδεικτικά οι λέοντες στη Χαιρώνεια και την Αμφίπολη, η Πύλη των Λεόντων στις Μυκήνες, αλλά και η Οδός των Λεόντων στην Δήλο.Ο Όμηρος χρησιμοποιεί πολύ συχνά παρομοιώσεις με το συγκεκριμένο ζώο, ενώ το ένδοξο όνομα «Λεωνίδας» δεν σημαίνει τίποτε άλλο παρά «απόγονος λέοντα».

Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο μεγάλος ήρωας Ηρακλής είχε καταφέρει να σκοτώσει όχι ένα αλλά δύο λιοντάρια: το πρώτο στον Κιθαιρώνα και το δεύτερο στη Νεμέα. Όλα αυτά δείχνουν μια μεγάλη εξοικείωση των αρχαίων Ελλήνων με το συγκεκριμένο είδος αιλουροειδούς, πράγμα πολύ ασυνήθιστο αν δεχτούμε ότι δεν υπήρχαν λιοντάρια στην Ελλάδα. Αρκετοί όμως αρχαίοι συγγραφείς μάς διαβεβαιώνουν για το αντίθετο.Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι κατά την εισβολή του Ξέρξη στην Ελλάδα, το 480 π.Χ., ο στρατός του αντιμετώπισε συχνά νυχτερινές επιθέσεις λιονταριών, καθώς διέσχιζε τη Μακεδονία. Οι Πέρσες κατευθύνονταν από την Άκανθο της Χαλκιδικής προς τη Θέρμη, όπου είχε συγκεντρωθεί προηγουμένως ο στόλος τους.Όταν στρατοπέδευαν τις νύχτες, δέχονταν επιδρομές λιονταριών, τα οποία ορμούσαν και κατασπάραζαν τις φορτωμένες με τρόφιμα μεταγωγικές καμήλες. Τα θηρία αυτά εγκατέλειπαν τα λημέρια τους και ορμούσαν στην περσική στρατιά, θεωρώντας τη συγκέντρωση τόσων ανθρώπων και υποζυγίων μια πολύ καλή ευκαιρία για εύκολο κυνήγι. Παραδόξως όμως, μοναδικός στόχος των επιθέσεων αυτών αποδείχθηκαν οι καμήλες. Τα λιοντάρια δεν πείραξαν κάποιο από τα υπόλοιπα μεταγωγικά ζώα αλλά ούτε και τους ανθρώπους.Ο Ηρόδοτος μάλιστα αναρωτιέται για ποιον λόγο τα επιτιθέμενα θηρία κατασπάραζαν μόνο τις καμήλες, τις οποίες δεν είχαν ξαναδεί και δεν γνώριζαν καν τη γεύση της σάρκας τους. Στη συνέχεια, ο Έλληνας ιστορικός προσδιορίζει ως βιότοπο των λιονταριών μια μεγάλη περιοχή ανάμεσα στους ποταμούς Νέστο και Αχελώο. Σημειώνει δε ότι πουθενά αλλού στην Ευρώπη δεν θα συναντήσει κανείς αυτό το είδος αιλουροειδούς.

Πολλά χρόνια αργότερα, ο Αριστοτέλης θα αναφέρει κι αυτός την ίδια περιοχή ως φυσικό χώρο διαβίωσης των λιονταριών. Από την άλλη μεριά, ο Ξενοφών, στο έργο του «Κυνηγετικός», είναι πιο ακριβής, λέγοντας ότι τα λημέρια των ζώων αυτών είναι τα όρη Χορτιάτης και Παγγαίο. Τέλος, ο Έλληνας περιηγητής και γεωγράφος Παυσανίας διηγείται ότι ο ολυμπιονίκης στο παγκράτιο Πολυδάμας, τον 5ο αιώνα π.Χ., σκότωσε με γυμνά χέρια ένα λιοντάρι στην περιοχή του Ολύμπου. Ο αθλητής θαύμαζε πάρα πολύ τον Ηρακλή και ήθελε με αυτόν τον τρόπο να μιμηθεί τον πρώτο άθλο του ήρωα, στη Νεμέα.Τα αρχαία κείμενα μας δίνουν επίσης πληροφορίες για το πότε περίπου εξαφανίστηκαν τα λιοντάρια από τον ελλαδικό χώρο. Ο Πολύβιος σημειώνει ότι στην εποχή του (200 – 118 π.Χ.) κανένα από τα είδη ζώων που αφθονούσαν στην Αφρική δεν υπήρχε πλέον στην Ευρώπη. Παράλληλα, ο Δίων ο Χρυσόστομος, γράφοντας κατά τον 1ο αιώνα μ.Χ., διαβεβαιώνει ότι τα λιοντάρια της Μακεδονίας είχαν εξαφανιστεί ολοσχερώς.Πώς όμως συνέβη τελικά αυτό; Η κυριότερη αιτία για την εξαφάνιση των λιονταριών από την Ελλάδα ήταν μάλλον το ανεξέλεγκτο κυνήγι, αφού τα συγκεκριμένα ζώα ουσιαστικά δεν είχαν φυσικούς εχθρούς. Παράλληλα, θα πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν και η ολοένα αυξανόμενη ζήτηση αγρίων θηρίων για τις ρωμαϊκές αρένες.


Σύμφωνα λοιπόν με όλες τις διαθέσιμες μαρτυρίες, φαίνεται πως τα λιοντάρια που έζησαν κάποτε στη χώρα μας περιορίζονταν στη Μακεδονία και γενικότερα στη Βόρεια Ελλάδα. Ας μην ξεχνάμε εξάλλου ότι το περίφημο αρχαίο ψηφιδωτό που αναπαριστά κυνήγι λέοντος βρίσκεται στην Πέλλα. Παράλληλα, έχει διατυπωθεί η άποψη ότι το είδος που κάποτε διαβίωνε στην Ελλάδα ήταν παρόμοιο με το σημερινό ασιατικό λιοντάρι (Panthera Leo Persica).Ίσως τελικά ο πρώτος άθλος του Ηρακλή να βασίζεται ώς έναν βαθμό σε πραγματικά περιστατικά και να μην αποτελεί εξ ολοκλήρου επινόηση κάποιου ευφάνταστου παραμυθά της αρχαιότητας.

Athensmagazine.gr





Ο «πολιτισμός» των Τούρκων



Ο «πολιτισμός» των Τούρκων

«Οι Λαοί έχουν Ιστορία. Η Τουρκία έχει ποινικό μητρώο» έλεγε ο αξέχαστος Νεοκλής Σαρρής.
Και, χωρίς αμφιβολία, η Τουρκία διαθέτει θράσος. Το θράσος του βαρβάρου, το θράσους του ανά πάσα στιγμή ενόχου, του ανά πάσα στιγμή έτοιμου να διαπράξει ακόμη και το βαρύτερο έγκλημα...
Και το θράσος αυτό φθάνει μέχρι του σημείου να μας υποδεικνύει ο ντεμέκ σουλτάνος των ορέων ότι «πρέπει να μην καταπιέζουμε όσους έχουν διαφορετικό πολιτισμό και θρησκεία»!
Ποιός το λέει αυτό; Ο ηγέτης των σφαγέων, ο αρχηγός των μπουλουκιών με τα χατζάρια, που κατέσφαζαν τους «απίστους», που απαγχόνιζαν τους Πατριάρχες, που ανασκολόπιζαν τους «γκιαούρηδες», που έσφαζαν και σκότωναν τους Έλληνες στην Σμύρνη, που κατέστρεψαν τον Ελληνισμό ,το τελευταίο πολιτισμένο κύτταρο της Πόλης!

Να σεβόμαστε εμείς τους «αλλοθρήσκους»! Ποιός μιλάει; Εκείνος που αν μπορούσε, θα έσερνε και σήμερα τον νεκρό πατριάρχη Γρηγόριο στους δρόμους και θα πετούσε το σεπτό σώμα στα νερά του Βοσπόρου!
Εκείνος, ο απόγονος των βαρβάρων, που δεν έχουν να επιδείξουν τίποτε πέρα από καταστροφές και σφαγές!Εκείνος, που νομίζει ότι οι σχέσεις των Δυτικοευρωπαίων με τους Τούρκους θα μπορούν αιωνίως να κρύβονται κάτω από το μαγικό χαλί των κοινών συμφερόντων και να συγχωρειται κάθε τουρκική θηριωδία, κάθε παράβαση του Διεθνούς Δικαίου από τους κατά φαντασίαν «χωροφύλακες» της Ανατολής, οι οποίοι και σήμερα, καταπατούν κάθε έννοια Δικαίου και εισβάλλουν σε ξένες χώρες, υπό τα βλέματα των δυτικών, μέχρι που θα τους σιχαθούν πάλι και θα τους στείλουν για χόρτα!

Μιλούν εκείνοι οι οποίοι, τον Μάρτιο του 1821, (κατά Σπυρίδωνα Τρικούπη) επεδείκνυαν για μια ακόμη φορά τον «πολιτισμό» τους: « ...η εξουσία έφερε στην Κωνσταντινούπολη πληθος Ασιατών στρατιωτών και διέταξε να οπλισθούν όλοι οι οθωμανοί της Πόλης.Αφού έβαλε παντού φρουρές, άρχισε αμέσως αιματηρές ενέργειες, σε βάρος όλων των σημαντικών Ελλήνων αδιακρίτως και χωρίς να εξετάσει το παραμικρό.
Τα σπίτια τους λεηλατήθηκαν, οι φυλακές γέμισαν υπόπτους, ενώ αιμοχαρείς Ασιάτες, με γυμνά ξίφη στα χέρια, έτρεχαν ουρλιάζοντας στους δρόμους και στις αγορές σφάζοντας όσους εύρισκαν μπροστά τους χωρίς άδεια από την Πύλη, αλλά και χωρίς κανένα εμπόδιο.Χωρίς αποδείξεις ή ενδείξεις, έσερναν τους γνωστούς χριστιανούς στην σφαγή και στην αγχόνη. Άλλους έσφαζαν μέσα στον δρόμο, άλλους κρεμούσαν στα παράθυρα των σπιτιών τους, μπροστά στα μάτια των συγγενών τους και άλλους έστελναν στα βασανιστήρια. Κατέκλεβαν και λεηλατούσαν εκκλησίες, κατεδάφιζαν σπίτια, δήμευαν περιουσίες, άρπαζαν γυναίκες και κορίτσια, έμπαιναν σε πλοία με ευρωπαϊκές σημαίες και υπό το βλέμμα των πρέσβεων, έσερναν από τα μαλλιά στην ξηρά τους Έλληνες που είχαν καταφύγει εκεί»...Είπαμε: Οι λαοί έχουν Ιστορία. Η Τουρκία έχει ποινικό μητρώο!



ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΠΡΑΝΟΣ
ΕΠΙΚΑΙΡΑ

''Η σφαγή στο Κοντομαρί Χανίων''




Μετά τις πρώτες μάχες οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές στην Κρήτη βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια σκληρή πραγματικότητα. Τις μεγάλες απώλειες στη Βέρμαχτ από την αποφασιστική παλλαϊκή άμυνα των κατοίκων. Οι επιτελείς εξαγριώθηκαν και αποφάσισαν να τιμωρήσουν τον κρητικό λαό με εκτελέσεις και ολοκαυτώματα αμάχων. Στο Κοντομαρί όπου το Γ ‘ Τάγμα Αλεξιπτωτιστών είχε αποδεκατιστεί από τις μάχες κοντά στον Ταυρωνίτη ποταμό, οι εναπομείναντες στρατιώτες με επικεφαλής τον υπολοχαγό Τρέμπες, μπήκαν στο χωριό και έστησαν στο εκτελεστικό απόσπασμα όλο τον ανδρικό πληθυσμό. Μάλιστα για να έχουν ενθύμιο της εκδίκησης, έφεραν μαζί τους και φωτογράφο.Ο φωτογράφος της εκτελέσεως Franz Peter Weixler κατέθεσε στη Δίκη της Νυρεμβέργης για τη σφαγή που έγινε στο Κοντομαρί και τις εντολές που έδωσε ο Χέρμαν Γκαίρινγκ. Η κατάθεση φυλάσσεται στο Πανεπιστήμιο του Κορνέλ των ΗΠΑ: «Την 1η ή 2α Ιουνίου 1941, βρισκόμουν στο μέρος που είχαμε στρατοπεδεύσει, στην πρωτεύουσα της Κρήτης, τα Χανιά, όταν ένας αξιωματικός με πλησίασε και μου είπε πως εκείνο το απόγευμα επρόκειτο να δω κάτι πολύ ενδιαφέρον. Σε απάντηση της ερώτησής μου, μου είπε ότι ένα τιμωρητικό απόσπασμα επρόκειτο να σταλεί εναντίον διαφόρων χωριών, διότι είχαν βρεθεί κατακρεουργημένα πτώματα γερμανών αξιωματικών. Η ανώτατη διοίκηση της Λουφτβάφε είχε πληροφορηθεί το γεγονός αρκετές μέρες πριν και ο Γκαίριγκ είχε δώσει διαταγή να ληφθούν τα αυστηρότερα μέτρα, όπως η εκτέλεση αντρικού πληθυσμού μεταξύ 18 και 50 ετών. Είπα στον νεαρό αξιωματικό και στον λοχαγό Gericken ότι δεν είχα δει κανένα πτώμα σφαγιασμένου αλεξιπτωτιστή, είχα δει όμως πολλά πτώματα συντρόφων, των οποίων τα πρόσωπα είχαν αρχίσει να αποσυντίθενται από την τροπική ζέστη.Κατόπιν πήγα να δω τον ταγματάρχη Stenzler, ο οποίος μου είπε ότι μία αποστολή του Γερμανικού Υπουργείου Εξωτερικών είχε αναχωρήσει από το Βερολίνο την προηγούμενη μέρα, προκειμένου να διεξαγάγει έρευνα αναφορικά με τη φερόμενη σφαγή των αλεξιπτωτιστών.Είπα στον Strenzler ότι κατά τις πρώτες μέρες της μάχης είχα δει γύπες να τρώνε τα πτώματα των συντρόφων μας. Υπενθύμισα στον ταγματάρχη ότι είχαμε δει αμέτρητα πτώματα συντρόφων μας σε ημι-αποσύνθεση, αλλά ποτέ κάποιον να σκοτώνει ή να σφάζει και συμπλήρωσα επίσης ότι θεωρούσα την εκτέλεση της διαταγής του Γκαίρινγκ στυγνό έγκλημα. Ικέτεψα τον ταγματάρχη Strenzler να μη στείλει το τιμωρητικό απόσπασμα και όταν εκείνος μου διευκρίνισε ότι δεν είναι δική μου δουλειά, πήγα να δω τον υπολοχαγό Trebes, ο οποίος εκείνη την ώρα έβγαζε λόγο σε μια ομάδα 30 περίπου αντρών, εξηγώντας τους «πόσο σημαντικό ήταν να εκτελεστεί η πράξη όσο το δυνατόν γρηγορότερα, ως αντίποινα για τους συντρόφους μας που είχαν δολοφονηθεί». Η τιμωρητική αποστολή αποτελείτο από τον υπολοχαγό Trebes, έναν άλλον υπολοχαγό, έναν διερμηνέα, δύο λοχίες και περίπου 25 αλεξιπτωτιστές του 2ου Τάγματος.



Ως φωτογράφος της Μεραρχίας μου, μου επιτράπηκε να συνοδεύσω αυτή την αποστολή. Κοντά στο χωριό Μάλεμε, σταματήσαμε και ο Trebes μας έδειξε αρκετά πτώματα στρατιωτών, προφανώς σε στάδιο αποσύνθεσης. Υποκινούσε το μίσος των αντρών εναντίον του πληθυσμού. Συνεχίσαμε την πορεία μας για το χωριό Κοντομαρί. Οι άντρες βγήκαν από τα αυτοκίνητα και όρμησαν στα σπίτια της μικρής κοινότητας. Έβγαλαν όλους τους κατοίκους από τα σπίτια τους – άντρες, γυναίκες, παιδιά – και τους συγκέντρωσαν στη μικρή πλατεία.Στο μεταξύ, σε ένα σπίτι βρέθηκε το σακάκι ενός αλεξιπτωτιστή με μια τρύπα από σφαίρα στην πλάτη. Ο Trebes, αφού το εξέτασε, έδωσε εντολή να κάψουν το σπίτι. Ένας άντρας παραδέχτηκε ότι είχε σκοτώσει γερμανό αλεξιπτωτιστή, αλλά δεν ήταν δυνατόν να καταδικάσουμε κανέναν από τους άλλους για εγκλήματα ή λαφυραγωγία και ως εκ τούτου πρότεινα στον Trebes να μην προβεί στην εκτέλεση του σχεδίου και να μας δώσει εντολή να επιστρέψουμε παίρνοντας εκείνον τον άντρα μαζί μας. Όμως εκείνος ξεχώρισε όλους τους άντρες από το πλήθος και δήλωσε στις γυναίκες – μέσω του διερμηνέα – ότι θα τους εκτελέσουν και ότι πρέπει να τους θάψουν μέσα σε δύο ώρες. Όταν ο Trebes γύρισε την πλάτη του για μερικά λεπτά κατάφερα να διευκολύνω εννέα άντρες να δραπετεύσουν. Κατόπιν ο Trebes έβαλε τους άντρες να σχηματίσουν ένα ημικύκλιο, έδωσε τη διαταγή του πυροβολισμού και σε περίπου δεκαπέντε δευτερόλεπτα όλα είχαν τελειώσει».Ο αριθμός των εκτελεσθέντων ποικίλλει από 23 έως 60.



Τη Σφαγή στο Κοντομαρί αποτύπωσε με τον φωτογραφικό του φακό ο Φραντς – Πέτερ Βάιξλερ, ο οποίος υπηρετούσε ως πολεμικός ανταποκριτής στο τμήμα προπαγάνδας της Βέρμαχτ. Λίγους μήνες αργότερα, ο Βάιξλερ απολύθηκε από τον στρατό και κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία, επειδή βοήθησε κάποιους Κρητικούς να αποδράσουν και δημοσιοποίησε κάποιες από τις φωτογραφίες που τράβηξε στο Κοντομαρί. Αμέσως μετά τον πόλεμο κατέθεσε στη δίκη της Νυρεμβέργης ως μάρτυρας κατηγορίας κατά του Χέρμαν Γκέριγκ και το 1955 επισκέφθηκε το μαρτυρικό χωριό, όπου του επιφυλάχθηκε θερμή υποδοχή από τους κατοίκους.Το φωτογραφικό υλικό του Βάιξλερ παρέμεινε θαμμένο στα ομοσπονδιακά αρχεία της τότε Δυτικής Γερμανίας έως το 1980, οπότε ανακαλύφθηκε από τον δημοσιογράφο Βάσο Μαθιόπουλο (1929-2013) και συσχετίστηκε με τη Σφαγή στο Κοντομαρί από τον δημοσιογράφο Κώστα Παπαπέτρου.


ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

''Η πλωτή όπερα του νερού και του ονείρου στην Πρέβεζα''



Πλωτές σκηνές υπάρχουν αρκετές ανά τον κόσμο, όμως η πρώτη πλωτή όπερα στον κόσμο κατασκευασμένη εξ ολοκλήρου από ανακυκλώσιμα υλικά έχει δημιουργηθεί, πριν από περίπου 3 χρόνια, στην Πρέβεζα.  Η όπερα του νερού και του ονείρου, όπως την αποκαλούν.Η Πλωτή Όπερα της Πρέβεζας έχει μήκος 30 μέτρα, ύψος 8 και εμβαδόν περίπου 200 τετραγωνικά και φιλοξενεί από το καλοκαίρι του 2016 πολλούς σημαντικούς Έλληνες και ξένους καλλιτέχνες.


Η πρωτότυπη αυτή ιδέα γεννήθηκε από τον Λέανδρο Σπαρτιώτη ή αλλιώς τον Λέανδρο της Πρέβεζας όπως πολύ επιτυχημένα τον είχε προσφωνήσει ένας πολύ καλός του φίλος στο παρελθόν. Πριν από 3 χρόνια λοιπόν ο κ. Σπαρτιώτης είχε την ιδέα να μαζεύει τα κουτιά των αναψυκτικών και με αυτά να δημιουργήσει ένα έργο τέχνης, το οποίο τότε δεν είχε ξεκαθαρίσει τι ακριβώς θα ήταν.Ο Λέανδρος Σπαρτιώτης γεννήθηκε στην Πρέβεζα το 1931. Έζησε τους δύο πολέμους, τον 2ο Παγκόσμιο και τον εμφύλιο. Λόγω αυτών των συνθηκών δεν κατάφερε να σπουδάσει. Ξεκίνησε, όμως, να εργάζεται από την ηλικία των 15 ετών και φέτος συμπληρώνει 70 χρόνια δημιουργίας σε διάφορους τομείς. Είναι αυτοδίδακτος σε ό,τι έχει κάνει, ήτοι ξυλογλυπτική, ζωγραφική, φωτογραφία, εσωτερική αρχιτεκτονική και διακόσμηση, σκηνογραφία και ό,τι αφορούσε γενικά την τέχνη. Στον τομέα της εσωτερικής αρχιτεκτονικής και διακόσμησης έκανε μια καριέρα 50 ετών στην Αθήνα.Στα 78 του χρόνια αποφάσισε να σταματήσει την επαγγελματική του σταδιοδρομία και επέστρεψε στην πατρίδα του, την Πρέβεζα, με σκοπό να φτιάξει μια Πινακοθήκη για να στεγάσει την προσωπική του συλλογή, την οποία συνέλλεγε επί 40 χρόνια και αποτελείται περίπου από 150 έργα παλαιών και σύγχρονων, ξένων και Ελλήνων ζωγράφων. Παράλληλα, κατά την επιστροφή του στην γενέτειρα πόλη δηλώνει παρών όποτε του ζητηθεί σε ό,τι αφορά την τέχνη και τον πολιτισμό.Από τα πιο γνωστά του έργα, πέρα από ιδιωτικές κατοικίες, είναι η εξ ολοκλήρου κατασκευή του Nicopolis Club στην παραλία Μονολίθι της Πρέβεζας, η διακόσμηση και η αναπαλαίωση του «Νέον» της Ομόνοιας, του Πειραιά και του Κολωνακίου, το «Ενετικόν» στο Ηράκλειο της Κρήτης, το «Εύπολις» στην Παιανία.

Τον τελευταίο χρόνο συνέλαβε την ιδέα ξεκαθαρίζοντας στο μυαλό του πως τα κουτάκια των αναψυκτικών που μάζευε δεν θα γίνουν ένα άγαλμα που μετά από χρόνια μπορεί να έχει την τύχη πολλών άλλων αγαλμάτων, αλλά θα είναι ένα έργο τέχνης πολιτιστική κληρονομιά για την Πρέβεζα.Ο κ. Σπαρτιώτης είναι ένα ζωντανό παράδειγμα δημιουργίας, ζωής και ευρηματικότητας, όχι μόνο σήμερα αλλά από την αρχή της σπουδαίας του καριέρας. Κλείνοντας λοιπόν πάνω από 70 χρόνια δημιουργικότητας υλοποιεί ένα σχέδιο το οποίο είναι σίγουρο ότι θα γραφτεί στην παγκόσμια καλλιτεχνική Ιστορία περνώντας ταυτόχρονα σπουδαία μηνύματα πως ακόμη και με ευτελή ανακυκλώσιμα υλικά μπορεί κανείς να δημιουργήσει ένα έργο τέχνης και πως στους δύσκολους σημερινούς καιρούς μπορεί κανείς να κάνει έργα τέχνης με χαμηλότατο κόστος αντί για να ξοδεύονται πακτωλοί χρημάτων για την υποτιθέμενη ανάδειξη χώρων που καταλήγει σε περιβαλλοντική καταστροφή επί χρήμασι.

Το έργο τέχνης κοσμεί το σημείο της Θάλασσας κάτω από τον Προμαχώνα, αποτελείται από 30 χιλιάδες και πλέον κουτάκια αναψυκτικών και είναι μία πραγματική πλωτή όπερα, η πρώτη στην Πρέβεζα και στην Ελλάδα.Η ιδέα και ο σχεδιασμός ανήκουν αποκλειστικά στον κ. Λέανδρο Σπαρτώτη και ενώ την κατασκευή την έκανε μόνος του με έναν βοηθό σε ένα χώρο που του παραχώρησε ένας φίλος επαγγελματίας.

 womantoc.gr