Ύμνος των Προγόνων

Εσεῖς, ποὺ πρωτοσπείρατε τῆς λευτεριᾶς τὸ σπόρο,

λαχταρισμένο δῶρο στὴ σκλαβωμένη γῆ,

ἐσεῖς κι ὅταν ὡρίμασαν τὰ στάχυα καρποφόρα,

τοῦ θερισμοῦ τήν ὥρα μᾶς γίνατε ὁδηγοί.

Σὰν ἴσκιοι μεγαλόκορμοι κι ἀπείραχτοι ἀπ’ τὰ χρόνια

σὲρνετε ἐμᾶς τ’ ἀγγόνιαστὸ δρόμο τῆς τιμῆς

κι ὅπου πολέμου κράξιμο κι ὅπου τῆς μάχης κρὸτοι,

ἐσεῖς περνᾶτε πρῶτοι κι ἀκολουθοῦμ’ ἐμεῖς.

Στὴ μνήμη σας ἀνάβουμε χρυσὰ λιβανιστήρια,

γιὰ σᾶς τὰ νικητήρια τά χείλη μας ὑμνοῦν

καὶ πλέκοντας τὰ χέρια μας τῆς δόξας τὰ στεφάνια,

δική σας περηφάνεια, στοὺς τάφους σας κρεμνοῦν

Γεώργιος Δροσίνης

O Tάφος τού ιού του Λεωνίδα Ανδρούτσου στο Μόναχο

 

Μέσα στο παλιό νεκροταφείο της πόλης του Μονάχου, Alter Sudlicher Friedhof – Kapuziner Str., 80469 Munchen, υπάρχει ένας τάφος με το όνομα Λεωνίδας Ανδρούτσος, όπου είναι θαμμένος ο γιος του ήρωα του 1821 Οδυσσέα Ανδρούτσου. Εδώ και μερικά χρόνια, ο σύλλογος Λόγου και Τέχνης της Βαυαρίας οργανώνει το ετήσιο μνημόσυνο για τον άγνωστο "γιο του Ήρωα.Γεννήθηκε το 1824 στις Λιβανάτες Φθιώτιδας από τον Οδυσσέα Ανδρούτσο και την γυναίκα του, Ελένη Καρέλη. Βαφτίστηκε Λεωνίδας προς τιμή του ήρωα της Μάχης των Θερμοπυλών.Όταν δολοφονήθηκε ο υπερήφανος Σταυραετός της Ρούμελης Οδυσσέας Ανδρούτσος, την νύχτα 4 προς 5 Ιουνίου 1825, η γυναίκα του Ελένη Καρέλη – Ανδρούτσου και ο γιος του Λεωνίδας, μόλις 1 ετών, βρέθηκαν σε τραγική κατάσταση.Είχαν να αντιμετωπίσουν από την μιά την απειλή της ζωής τους αφού ο Ι. Γκούρας έπειτα από εντολή του Κωλέττη, είχε οργανώσει αποσπάσματα, τα οποία έψαχναν να τους βρουν και να τους δολοφονήσουν.Από την άλλη την φτώχεια και την ανέχεια. Ο άτυχος ήρωας Οδυσσέας Ανδρούτσος, είχε διαθέσει όλη του την περιουσία, για τον Ιερό Αγώνα του Γένους και με δικά του χρήματα είχε οχυρωθεί η Ακρόπολη της Αθήνας. Αλλά τι τραγική ειρωνία, το 1825 σ’ αυτό το φρούριο τον βασάνισαν (στο ναό της Απτέρου Νίκης) και πέταξαν κάτω από το βράχο της Ακρόπολης το νεκρό του σώμα.Έτσι μητέρα και γιος αναγκάστηκαν να κρύβονται σε σπίτια φίλων και σε σπηλιές, κατατρεγμένοι και φτωχοί.Βασιλιάς στη Βαβαυρία ήταν τότε ο μεγάλος φιλέλληνας Λουδοβίκος ο Α’, ο οποίος συγκινήθηκε από το δράμα της οικογένειας του ήρωα και αποφάσισε να προστατέψει το μικρό Λεωνίδα και τη μητέρα του.Έτσι λοιπόν τους κάλεσε στη Βαυαρία και τους φιλοξένησε στο παλάτι του. Το μέλλον για το μικρό Λεωνίδα ήταν πλέον λαμπρό, ο Λουδοβίκος τον είχε σαν γιο του και τον μεγάλωνε με τους καλύτερους δασκάλους.Όμως δυστυχώς, η επιδημία χολέρας που θέριζε εκείνη την εποχή, δεν έκανε διάκριση σε κανένα, ούτε στον γιο του ήρωα, ούτε στον ευνοούμενο του Βασιλιά. Ο Λεωνίδας πέθανε στα δώδεκά του χρόνια, χτυπημένος από τη φοβερή αρρώστια στις 11 Δεκεμβρίου 1836.Ο Λουδοβίκος τον έθαψε με τιμές και κατέθεσε ένα ποσό στην τράπεζα, με την εντολή, να γίνεται η συντήρηση του τάφου, από τους τόκους των χρημάτων. Μεσολάβησαν όμως τα γεγονότα του 2ου παγκοσμίου πολέμου, χάθηκαν τα χρήματα και ο μικρός Λεωνίδας ξεχάστηκε

Κάποια μέρα ο πρόεδρος του Συλλόγου Λόγου και Τέχνης της Βαυαρίας κος Χρήστος Χατζησπυρίδης διάβασε γι΄αυτόν τον τάφο και μαζί με την γυναίκα του Γεωργία έψαξαν και τον βρήκαν χορταριασμένο και παρετημένο. Από τότε καθιερώθηκε το ετήσιο μνημόσιο μέσω του συλλόγου.Στο ταφικό μνημείο του Λεωνίδα Ανδρούτσου χαράχτηκε δίγλωσση επιγραφή του φιλέλληνα ουμανιστή Θείρσιου στα ελληνικά και γερμανικά. Εκτός από τα προσωπικά στοιχεία και την ιστορία του μνημείου, φέρει την εξής επιγραφή: «Ειμί θάλος πολυανθές, υπ’ ανδρών βλαστέν αρίστων,οίτινες αντ’ αρετής έργ οδυνηρά πάθον.Τον δε πάππον ελών νηλεώς εφόνευσ ο τύραννος,ου βία αλλά δολω, φάρμακα λυγρά διδούς.Τον δ ου γεννητήρα, τον εν πολέμοις αδάμαστον,εχθροδαποί πύργον κρήμνισαν εκ μεγάλου.Μήτηρ δε, η Παρνασσού ενί σπηλαίοις μ’έτικτεν,ενθάδε δωδεκάτη κλαύσεν αποφθίμενον»

Η μετάφραση στα νέα ελληνικά:

"Είμαι ένας μικρός θάμνος με πολλά άνθη, που με φύτεψαν με στοργή ξεχωριστοί άνθρωποι, οι οποίοι αντί για αγάπη, δίξα και τιμές, έπαθαν φοβερά δεινά.

Τον δοξασμένο παπού μου τον κυνήγησε και τον σκότωσε ο τύρανος Τούρκος που τον ξεγέλασε με τεχνάσματα και τον δηλητηρίασε.

Τον πατέρα μου, τον φοβερό και αδάμαστο πολεμιστή, αδερφικά ελληνικά χέρια, τον πέταξαν επάνω από το ψηλό κάστρο της Αθήνας και τον σκότωσαν. Η μητέρα μου, που με γέννησε στο απρόσιτο σπήλαιο του Παρνασσού, απαρηγόρητη με θρηνεί, εμένα το άτυχο παιδί της.

Κλάψε μητέρα κλάψε."

http://www.endelfoisonline.gr

ΜΑΧΟΥ ΥΠΕΡ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΔΟΣ

 

Στρατιῶται :

Ὄχι, δὲν μολύνω πλέον τὸ ἱερόν, τὸ τίμιον τοῦτο ὄνομα εἰς τὰ ὑποκείμενά σας. Ἄνανδροι ἀγέλαι λαῶν! Αἱ προδοσίαι σας, αἱ ἐπιβουλαὶ σας μὲ βιάζουσι νὰ σᾶς ἀποχωρισθῶ. Εἰς τὸ ἐξῇς κάθε δεσμὸς μεταξὺ ὑμῶν καὶ ἐμοῦ κόπτεται.Βαθειὰ μόνον θὰ φέρω εἰς τὴν ψυχὴν μου τὴν ἐντροπὴν ὅτι σᾶς ἐδιοικοῦσα. Ἐπατήσατε τοὺς ὅρκους σας. Ἐπροδώσατε Θεὸν καὶ Πατρίδα. Ἐπροδώσατε καὶ ἐμὲ εἰς τὴν στιγμὴν καθ’ ἦν ἤλπιζα ἢ νὰ νικήσω ἢ νὰ συναποθάνω μαζὺ σας ἐνδόξως.

Σᾶς ἀποχωρίζομαι λοιπὸν!Τρέξετε εἰς τοὺς Τούρκους, τοὺς μόνους ἀξίους φίλους τῶν φρονημάτων σας.Ἐξέλθετε ἀπὸ τὰ δάση, καταβῆτε ἀπὸ τὰ βουνά, τὰ ἄσυλα τῆς ἀνανδρίας σας. Τρέξατε εἰς τοὺς Τούρκους καὶ καταφιλήσατε τὰς χεῖρας των, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἀκόμη στάζει τὸ ἱερὸν αἷμα τῶν κατασφαγέντων ἀπανθρώπως κορυφαίων τῆς θρησκείας Πατριαρχῶν, ἀρχιερέων καὶ μυρίων ἄλλων ἀθώων ἀδελφῶν σας. Ναί! Τρέξετε, ἀγοράσετε τὴν σκλαβίαν σας μὲ τὴν ζωὴν σας καὶ μὲ τὴν τιμὴν τῶν γυναικῶν καὶ παιδίων σας. Σεῖς δὲ σκιαὶ τῶν γνησίων Ἑλλήνων καὶ τοῦ Ἱεροῦ Λόχου, ὅσοι προδοθέντες ἐπέσατε θύματα διὰ τὴν εὐδαιμονίαν τῆς Πατρίδος, δεχτῆτε δι’ ἐμοῦ τὰς εὐχαριστήσεις τῶν ὁμογενῶν σας!Ὀλίγος καιρὸς καὶ στήλη θὰ ἀνεγερθῆ νὰ διαιωνίση τὰ ὀνόματά σας. Μὲ χαρακτῆρες φλογεροὺς εἶναι ἐγκεχαραγμένα εἰς τὰ φίλτρα τῆς καρδίας μου, τὰ ὀνόματα ἐκείνων ὅσοι μέχρι τέλους μ’ ἔδειξαν πίστιν καὶ εἰλικρίνειαν. Ἡ ἐνθύμησίς των θὰ εἶναι πάντοτε τὸ μόνον δροσιστικὸν ποτὸ τῆς ψυχῆς μου.”

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ

http://malkidis.blogspot.com/

Ο Ηρωικός θάνατος του Ηλία Μαυρομιχάλη

 

12 Ιανουαρίου 1822.

Στύρα Ευβοίας.

Ο Ηλίας Μαυρομιχάλης, ο πρωτότοκος γιος του Πετρόμπεη της Μάνης, εβρίσκεται αποκλεισμένος στα Στύρα της Ευβοίας.

Ο Κριεζιώτης με τον οποίο εκστράτευσαν στην Εύβοια τον εγκαταλείπει. Ο Ηλίας περιμένει να έρθει μιντάτι υπό τον θείο του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη και δεν δέχεται να υποχωρήσει. Ο αγώνας μοιάζει χαμένος και οι Τούρκοι αυξάνονται.

Μάταια.

Ταμπουρώνεται μαζί με επτά Μανιάτες στον Κοκκινόμυλο. Επτά Μανιάτες αποφασισμένοι να πεθάνουν πλάι στον αρχηγό τους.

Ο Γιουσούφ αγάς πολιορκεί τον μύλο, ενώ καταφθάνει και ο Ομέρ Μπέης με το ιππικό του.

Η άμυνα είναι σκληρή. Τα τόπια πέφτουν βροχή και οι Μανιάτες του Ηλία Μαυρομιχάλη θερίζουν κάθε τούρκικο κεφάλι που πλησιάζει κοντά τους.

Μανιασμένοι οι αγαρηνοί, πεζικάριοι και ιππείς ρίχνονται στον Κοκκινόμυλο επί δύο ώρες.

Ο πανέμορφος Ηλίας, δένει ένα λευκό μαντήλι γύρω από το κεφάλι του ώστε να μην τον εμποδίζουν τα κατάξανθα μαλλιά του.

Τα πυρομαχικά τελειώνουν.

Με πέτρες και ότι άλλο βρίσκουν μέσα στον μύλο συνεχίζουν την ηρωική άμυνά τους.

Ώσπου τελειώνουν κι αυτά.

Η άμυνα σταματά και οι Τούρκοι ορμούν κατά τον μύλον σα σκυλιά.

Μα οι Μανιάτες ως ένδοξοι απόγονοι του Λεωνίδα δεν παραδίδονται.

Ή ταν ή επί τας!

Με τα γιαταγάνια στα χέρια κάνουν ηρωική έξοδο. Όλοι πέφτουν νεκροί.

Ο αρχηγός τους με πρόσωπο ματωμένο είναι μισοσκεπασμένος από πέτρες.

Οι Τούρκοι πάνε κοντά του να τον ξεχώσουν νομίζοντας πως έχει πεθάνει. Εκείνος σαν να γύρισε από τον Άδη πετάγεται με το σπαθί στο χέρι του και θερίζει τον Τούρκο Καρυστινό Κούκη.

Ο σημαιοφόρος των Τούρκων Μερτάνης ορμάει και αποκόπτει το κεφάλι του Ηλία Μαυρομιχάλη.

Τα κεφάλια των Επτά Ηρώων της Μάνης έγιναν τρόπαιο των Τούρκων. Τα κάρφωσαν σε πασσάλους γύρω από τον οντά τους.

Η κεφαλή του Ηλία Μαυρομιχάλη ήταν στην μέση τους.

Ο Ομέρ Μπέης έστειλε την κεφαλή του Ηλία στον σουλτάνο.

Ο πατέρας του Πετρόμπεης βρισκόταν στην Κόρινθο και ο Δημήτριος Υψηλάντης ανέλαβε να του ανακοινώσει τον θάνατο του γιου του συνοδευόμενος από στρατιωτικούς και πολιτικούς.

-Μπέη μου, είσαι Σπαρτιάτης και γνωρίζεις πόσον οι εφαίνοντο γενναίοι και έχαιραν μάλιστα όταν ήκουαν ότι τα παιδιά τους έπεφταν εις τον αγώνα υπέρ της Πατρίδος.

Ο Πετρόμπεης κατάλαβε το κακό και με δάκρυα στα μάτια ερώτησε:

-Εσκοτώθη ο Ηλίας μου;

Όλοι τότε σηκώθηκαν και τον περιεστοίχισαν.

-Μη με συλλυπείσθε. Έκαμα γιον στρατιώτην.

Το χρέος του το έκαμε προς την Πατρίδαν.

Κείμενο: Μωραΐτες εν Χορώ

Η επαναχρησιμοποίηση του Γερμανικού πολεμικού υλικού από το λαό

Μετά την ήττα καί τήν αποχώρησή τοὐ Γερμανικού στρατού,τμήμα τού χρηστικού υλικού πού είχε στήν αποκλειστική διάθεσή του : ιατρικός εξοπλισμός, φάρμακα, στρατιωτικά αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες, ποδήλατα, όπλα, σφαίρες, χειροβομβίδες, εργαλεία, τρόφιμα, καύσιμα, ιματισμός, πέρασαν στα χέρια των απλών ανθρώπων,παρέμεινε κι αξιοποιήθηκε με ποικίλους τρόπους προσφέροντας σε πολλές περιπτώσεις άμεσες λύσεις για την αντιμετώπιση πρακτικών προβλημάτων διαβίωσης τών ανθρώπων.Ένα τμήμα του δόθηκε για ανακύκλωση καί δημιουργία νέων εργαλείων, μαγειρικών σκευὠν κ.α.), ενώ άλλο τμήμα του χρησιμοποιήθηκε με μικρές μετατροπές χάρη στή γνώση των τοπικών μαστόρων καί στίς επινοήσεις τους. Οι κάτοικοι άνοιγαν ένα μεγάλο λάκκο τέσσερα μέτρα βάθος καί έκρυβαν ότι έβρισκαν.

Κάποιοι παίρνοντας απ' τα γερμανικά καμιόνια τούς ιμάντες με τίς πόρπες,έφτιαξαν λαιμουδιές στίς κατσίκες τους. Κάποιοι ''έκλεψαν'' τἰς τεράστια σκηνές πού είχαν αφήσει οι Γερμανοί,τίς

τεμάχισαν καί τίς μοιράστηκαν με τούς συγχωριανούς τους και τίς έκαναν μπαγκάλια (πανιά για τη συγκομιδή της ελιάς) Επειδή το δέρμα δεν υπήρχε,ἐπαιρναν τα παλιά λάστιχα τών αυτοκινήτων καί ἐφτιαχναν σόλες παπουτσιών..Καί λόγω τού ότι κάποιοι ήταν ικανοί τεχνίτες μπορούσαν να βγάλουν μέχρι καί μιά δωδεκάδα ζεύγη από ένα λάστιχο ! Τα μεγάλα κίτρινα μεταξωτά αλεξίπτωτα τὠν γερμανών τα χρησιμοποιούσαν ως υπνόσακους ή ως ανταλλάξιμο προϊόν. Ως το τέλος του πολέμου, σχεδόν οι μισές γυναίκες στα κεντρικά ορεινά του νησιού, φορούσαν κίτρινα μεταξωτά εσώρουχα ! Με τις λωρίδες από αυτἀ τα αλεξίπτωτα έφτιαχναν επίσης καί αυτοσχέδια σκοινιά.

Ο Αθλητικός όμιλος Πλατανιάς Χανίων πού ιδρύθηκε το 1931 (εξέλιξη του σωματείου ''Ιάρδανος'' 1942-45) φορούσε φανέλες πού φτιάχτηκαν από σημαίες, που είχαν κλέψει οι κάτοικοι τής περιοχής απ' τίς αποθήκες τών Γερμανών καί τίς είχαν μετατρέψει σε αθλητική ενδυμασία οἰ μοδίστρες τού χωριού ! Δεν ξέχασαν φυσικἀ καί τὀν φύλακα Άγιό τους. Σε πάμπολλα ξωκλήσια μας, οι καμπάνες είναι κατασκευασμένες από το μπροστινό τμήμα τής ναζιστικής βόμβας πού δεν είχε σκάσει..Αλλες κρέμονται στά δέντρα κι άλλες στά καμπαναριά. Τα περισσότερα κωδωνοστάσια δἐ, είναι κατασκευασμένα από σιδηροδρομικές ράγες.Οι καμπάνες αυτές έχουν συνήθως βραχνὀ ήχο.Τα σύνεργα του θανάτου μετατράπηκαν όλα σε χρηστικά για τήν καθημερινή ζωή τους αντικείμενα. Οι άνθρωποι πίστεψαν στην άλλη μέρα, την καινούρια εποχή. Οι βόμβες έγιναν γλάστρες πού γέμισαν λουλούδια. Μερικές διακοσμούν ακόμα και σήμερα εισόδους σπιτιών.Το μεν μπαρούτι πού υπήρχε στό καψούλι τών καλύκων,το χρησιμοποιούσαν στὀ κυνήγι καί στά μπροστογιομί κυνηγετικά όπλα.Τη δε δυναμίτιδα πού υπήρχε στά βλήματα τών οβίδων καί στίς νάρκες τήν χρησιμοποιούσαν για τήν κατασκευή μπουρλότων για ψάρεμα.Οι κάλυκες σφυρηλατήθηκαν κι έγιναν ανθοδοχεία καί βάζα τα οποία διακοσμούν ακόμα καί σήμερα τίς εκκλησίες αλλά καί τα σπίτια.Τίς μεταλλικές ράμπες από τα στρατιωτικά φορτηγά πού χρησιμοποιούσαν οι γερμανοί όταν υπήρχε πολύ λάσπη στο δρόμο καἰ τίς τοποθετούσαν στό δύσκολο έδαφος καἰ περνούσαν,τίς χρησιμοποίησαν ὠς εξωτερικά κάγκελα σπιτιὠν καί τίς τοποθετούσαν επίσης καί σε βαγόνια μεταφοράς αγροτικών μηχανημάτων.Το λεγόμενο ''σἰδερο“ τού ντεκοβίλ”, (προφυλακτήρας) από τή μηχανή τού τρένου πού υπήρχε στό αεροδρόμιο το μετέφεραν με δυσκολία νεαροί ως παγκάκι,ποὐ ξεκουράζονταν οι ηλικιωμένοι κι οι περαστικοί. Τα βαρέλια για τα καύσιμα, έγιναν βαρέλια για λάδι. Το καπάκι του βαρελιού έγινε πόρτα ξυλόφουρνου. Οι θέσεις στις καρότσες των φορτηγών μεταφοράς προσωπικού έγιναν ταΐστρες για ζώα. Τα κράνη των στρατιωτών έγιναν δοχεία νυκτός.

Υπάρχει μιἀ ιστορία τής Ρεθυμνιώτισσας Ανδριανής Χαλκιαδάκη τόν Μάϊο τού 1941, η οποία έφτιαξε το νυφικό της από νήμα γερμανικού αλεξίπτωτου,χρησιμοποιώντας κλωστές από το νήμα πού ήταν δεμένο στἰς αναρτήσεις τοὐ αλεξίπτωτου !(δείτε τἠν φωτογραφἰα) Επλεξε δεκάδες μέτρα κλωστών, αφού πρώτα τίς ξέμπλεκε από τα σχοινιά τού γερμανικού αλεξιπτώτου. Αυτἀ καί μόνο μάς δείχνουν όχι μόνο, την τεράστια επιμονή και υπομονή τὠν ανθρὠπων,αλλά καί τήν πίστη τους στἠ ζωή, παρά το γεγονός ότι ζούσαν μέσα σε πόλεμο. Τελικά φόρεσε το νυφικό αυτό η Ανδριανή στο γάμο της το 1941 στο Ρέθυμνο,το οποίο δώρισε μετἐπειτα στο Ναυτικό Μουσείο Κρήτης στα Χανιά όπου βρίσκεται μἐχρι σἠμερα.

Ο κατάλογος δεν έχει τέλος. Όπως κι ο πόνος, η δυστυχία κι οι καταστροφές πού άφησε πίσω του ο κατακτητής. Τα τραύματα από τἠν γερμανική κατοχή δεν έχουν κλείσει ακόμη καί μένει ανοιχτό το ζήτημα τών γερμανικών αποζημιώσεων. Αυτονόητο δικαίωμα τής Ελλάδας όσον αφορά το κατοχικό δάνειο καί τίς γερμανικές αποζημιώσεις πού είναι ''νομικώς ενεργές καἰ δικαστικώς επιδιώξιμες''.Αποτελεί επίσης αδιαπραγμάτευτο τεκμήριο ότι πάντοτε οι άνθρωποι, ακόμα κι αν βρίσκονται σε κρίσιμες περιόδους, όπως ο πόλεμος, πρἐπει να συνεχίζουν να πιστεύουν στή ζωή καί να κάνουν όνειρα.

Βασιλική Παπουτσάκη

Beevor Antony: Η Κρήτη και η Αντίσταση

  Σαιτάκης Γιάννης,Το Γεράκι της Κρήτης, Βιβλιοεκδοτική ΑΕ,1998

Πρακτικά διημερίδας πολιτισμού,Δήμος Μινώα Πεδιάδας 2016, Λενακάκης Ανδρέας

Ο Αριστοφάνης Χουρδάκης και το έργο του.

Υπόθεση Πατσίφικο και τα Παρκερικά

Τον Απρίλιο του 1847 η ελληνική κυβέρνηση αναμένει, μετά βαΐων και κλάδων, τον Γερμανοεβραίο τραπεζίτη Τζέημς Μάγιερ Ρότσιλντ της γνωστής οικογενείας. Η χορήγηση ενός δανείου από την τράπεζά του στο Παρίσι ήταν απολύτως απαραίτητη. Το πρόβλημα ήταν ότι η επίσκεψη έπεφτε τη Μεγάλη Εβδομάδα που σύμφωνα με το έθιμο τη Μεγάλη Παρασκευή έκαιγαν τον Ιούδα.Το θέαμα δεν θα ήταν καλό για έναν Εβραίο και το κάψιμο απαγορεύθηκε με διάταγμα! Η δυσαρέσκεια που προκλήθηκε μεταξύ των Αθηναίων ήταν πολύ μεγάλη.

Τη Δευτέρα του Πάσχα πολλοί πολίτες επιχείρησαν να τελέσουν το έθιμο, έστω και ετεροχρονισμένα. Επενέβη όμως η αστυνομία και διέλυσε το πλήθος. Ακολούθησαν ταραχές. Tότε μια ομάδα νεαρών επιτέθηκε στο σπίτι του Εβραίου Δόν Πατσίφικο, επί της οδού Καραϊσκάκη στου Ψυρή και κατέστρεψε με μανία τα πάντα. Το πρόβλημα ήταν ότι ο Δον Πατσίφικο ήταν κάτοχος βρετανικού διαβατηρίου. Κατέφυγε λοιπόν στη βρετανική πρεσβεία και διαμαρτυρήθηκε εντονότατα για την καταστροφή των πολύτιμων επίπλων του. Την επόμενη κιόλας του συμβάντος ο βρετανός πρεσβευτής σερ Έντμοντ Λάιονς προέβη σε διάβημα προς το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών για την καταβολή αποζημίωσης στον θιγέντα με το αστρονομικό για τα τότε δεδομένα ποσό των 886.736 δραχμών και 57 λεπτών. Το εντυπωσιακό είναι πως ο Λάιονς απαίτησε το ποσό χωρίς να έχει προηγηθεί ούτε μια πρώτη καταγραφή των ζημιών. Η ελληνική κυβέρνηση φυσικά αρνήθηκε θεωρώντας ότι η υπόθεση αφορά τη δικαιοσύνη. Άλλωστε τα χρήματα που ζητούσε ο Πατσίφικο ξεπερνούσαν σε αξία ακόμη και τα ανάκτορα του βασιλιά Όθωνα! Η άρνηση αυτή έδωσε την ευκαιρία στον τότε Υπουργό Εξωτερικών της Βρετανίας Πάλμερστον να απαιτήσει από την ελληνική κυβέρνηση την άμεση καταβολή της αποζημίωσης για τις καταστροφές που υπέστη ο Πατσίφικο. Επειδή και τότε η ελληνική κυβέρνηση δεν συναίνεσε, ο Πάλμερστον έφθασε στο απίστευτο σημείο να διατάξει τον βρετανικό στόλο της Μεσογείου να προβεί σε ναυτικό αποκλεισμό του ελληνικού βασιλείου και στην κατάσχεση πολεμικών και εμπορικών πλοίων!

Ποιός ήταν όμως ο δον Πατσίφικο που για χάρη του κινητοποιήθηκαν τα βρετανικά πλοία;

Ο Δαύιδ Πατσίφικο ήταν ισπανοεβραίος ή πορτογαλοεβραίος τυχοδιώκτης που εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα το 1836 ως πρόξενος της Πορτογαλίας. Το 1842 ωστόσο παύθηκε λόγω καταχρήσεων. Στη συνέχεια προσκολλήθηκε στον κύκλο της Δούκισσας της Πλακεντίας και έζησε για κάποιο διάστημα με τα γενναιόδωρα βοηθήματά της. Αργότερα επιδόθηκε στη τοκογλυφία με άγνωστους πόρους. Την Μεγάλη Παρασκευή, τρεις ημέρες πριν από την επίθεση εναντίον του σπιτιού του, προκάλεσε το εκκλησίασμα του ναού του Αγίου Φιλίππου κατά την εκφορά του Επιταφίου. Γλύτωσε το λιντσάρισμα στο παρά πέντε. Προφανώς όμως μερικοί θερμόαιμοι δεν τον ξέχασαν. Πολλές πηγές πάντως κάνουν λόγο για νέα πρόκληση του Πατσίφικο από το παράθυρο του σπιτιού του, τη Δευτέρα του Πάσχα.Ο Πατσίφικο ήταν απλά το πρόσχημα. Η Ελλάδα, σύμφωνα με Βρετανούς κυβερνητικούς αναλυτές, είχε προσδεθεί επικίνδυνα στο «ρωσικό άρμα» εξωτερικής πολιτικής με ότι αρνητικό μπορούσε να σημαίνει αυτό για τα βρετανικά εμπορικά συμφέροντα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Επιπλέον, η Βρετανία άρχισε να νοιώθει τον ισχυρό ανταγωνισμό του Ελληνικού Εμπορικού Ναυτικού, που ήδη είχε γίνει πρώτη σημαία στην Δουνάβια ναυσιπλοΐα. Η Ελλάδα έπρεπε να επανέλθει με βίαιο και ωμό τρόπο στην «τάξη» και να κατανοήσει ως θαλάσσιο κράτος ότι δεν μπορούσε να παρεκκλίνει από την πολιτική της Γηραιάς Αλβιώνος. Όποτε συνέβαινε αυτό τα βρετανικά πολεμικά πλοία θα εμφανίζονταν για «εθιμοτυπικές επισκέψεις». Το νεοσύστατο ελληνικό κρατίδιο, ανίσχυρο οικονομικά και στρατιωτικά, ήταν το τέλειο υπόδειγμα της «τακτικής των κανονιοφόρων» των Μεγάλων Δυνάμεων. Πάντως οι κάτοικοι του Πειραιά και της Αθήνας υπέμειναν με μεγάλη καρτερικότητα την περίοδο του αποκλεισμού και συνασπίστηκαν γύρω από τον Όθωνα ο οποίος είδε τη δημοφιλία του να αυξάνεται. Ο βρετανικός ναυτικός αποκλεισμός δεν αφορούσε μόνο την υπόθεση Πατσίφικο. Είχε ακόμη και εδαφικές διεκδικήσεις στο όνομα του βρετανικού προτεκτοράτου των Ιονίων νήσων. Οι διεκδικήσεις αφορούσαν τα νησιά Σαπιέντζα και Ελαφόνησο.

Αποζημίωση για έξι επτανησιακά πλοιάρια που έπεσαν θύματα πειρατείας. Ικανοποίηση για καθύβριση της βρετανικής σημαίας και ασέβεια προς τον Βρετανό πρόξενο Μπόυντ. Αποζημίωση για δυο κακοποιημένους Επτανήσιους στον Πύργο. Αποζημίωση για τον αγρό του Φίνλεϊ που περιλήφθηκε χωρίς αποζημίωση στον Βασιλικό Κήπο. Τελικά μετά από εντονότατη διαμαρτυρία της Γαλλίας και παρέμβαση της Ρωσίας ο ναυτικός αποκλεισμός ήρθη στις 15 Απριλίου του 1850 και το ζήτημα της αποζημίωσης του Πατσίφικο παραπέμφθηκε σε διεθνή διαιτησία. Ορίστηκε επιτροπή διαιτησίας η οποία και εξακρίβωσε πως η ζημία που τελικά είχε υποστεί ο Πατσίφικο ήταν μόλις 3.750 δραχμές, με αρκετές αμφιβολίες, αφού και ο ίδιος δεν κατάφερε να αποδείξει τον τρόπο απόκτησης των καταλογιζομένων ειδών. Έτσι, αφενός η ελληνική κυβέρνηση κατέβαλε στον Πατσίφικο το ποσόν των 3.750 δραχμών και αφετέρου επεστράφη σε αυτήν το υπόλοιπο ποσό εκ 330.000 δραχμών που είχε εν τω μεταξύ καταθέσει στη Βρετανία, ως εγγύηση, για την άρση τουλάχιστον του αποκλεισμού. Στη Βρετανία προκλήθηκε κυβερνητική κρίση εξαιτίας της γαλλικής και ρωσικής εμπλοκής. Η βασίλισσα επέπληξε τον υπουργό που υπερασπίστηκε τον εαυτό του με μία πεντάωρη ομιλία στη βουλή. Στην Ελλάδα το πάλαι ποτέ κραταιό αγγλικό κόμμα έχασε πολύ σημαντικό μέρος της επιρροής του ενώ η ανάμνηση των «Παρκερικών» (από το όνομα του επικεφαλής ναυάρχου του αποκλεισμού Ουίλιαμ Πάρκερ) έμεινε για πολύ καιρό αποτυπωμένη στη μνήμη των Ελλήνων. Τουλάχιστον μέχρι τον επόμενο αποκλεισμό, λίγα μόλις χρόνια αργότερα, στα πλαίσια του Κριμαϊκού Πολέμου. Ο Ιωάννης Μακρυγιάννης στα γραφόμενά του απόδωσε πολύ χαρακτηριστικά την περίοδο του αποκλεισμού: «…και ένας μεγάλος στόλος των σκύλων μας έχουν μπλόκον οπούναι περίπου από τρεις μήνες και μας πήραν όλα τα καράβια και μας κατακερμάτισαν όλο το εμπόριο και τζαλαπάτησαν την σημαίαν μας και πεθαίνουν της πείνας οι ανθρώποι των νησιών και εκείνοι οπούχουν τα καράβια τους γκιζερούν εις τους δρόμους και κλαίνε με μαύρα δάκρυα». Όσο για τον Πατσίφικο εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Λονδίνο. Σοφή απόφαση γιατί η Αθήνα θα ήταν πολύ επικίνδυνη και όχι μόνο για τα έπιπλα του.

Νίκος Γιαννόπουλος

Ιστορικός

ΌΤΑΝ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΗΡΧΑΝ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ Β.ΗΠΕΙΡΟ

 

Βλέποντας τους Αλβανούς συνεχώς να προκαλούν, ας αναφερθούμε σε ένα ιστορικό γεγονός ελάχιστα γνωστό..Την παρουσία 101 χρόνια πριν, εκλεγμένων βουλευτών από τη Β. Ήπειρο στο ελληνικό Κοινοβούλιο.. Ίσως είναι μια ευκαιρία για όλους να μάθουν ότι η ιστορία γράφεται με γεγονότα και ντοκουμέντα κι όχι με ψέματα, φανφαρονισμούς και… σέλφι! Και ειδικά οτι η ιστορία της Βορείου Ηπείρου, είναι γραμμένη με το αίμα χιλιάδων Ελλήνων

Τα γεγονότα συνοπτικά:

Μετά την κήρυξη της αυτονομίας της Βορείου Ηπείρου (14/2/1914), τη συγκρότηση προσωρινής κυβέρνησης “Αυτόνομης Βορείου Ηπείρου”, υπό τον Γ.Χ. Ζωγράφο, φτάνουμε στις 17 Μαΐου 1914, οπότε υπογράφεται το Πρωτόκολλο της Κέρκυρας, με το οποίο αναγνωριζόταν διεθνώς η ελληνικότητα της Βορείου Ηπείρου, εξασφαλιζόταν η τοπική αυτοδιοίκηση και δίνονταν στους Βορειοηπειρώτες όλα τα εκκλησιαστικά και εκπαιδευτικά προνόμια.

Στις 18 Οκτωβρίου 1914, ο ελληνικός στρατός επανήλθε στη Βόρεια Ήπειρο, ενώ στις 31 Μαΐου 1915 εκλέγονται οι πρώτοι Βορειοηπειρώτες βουλευτές για το ελληνικό Κοινοβούλιο..Στη χώρα μας, έγιναν εκλογές στις 6 Δεκεμβρίου 1915, από την κυβέρνηση Σκουλούδη, η οποία έμεινε στην εξουσία και μετά από αυτές.. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος δεν συμμετείχε επειδή τις θεώρησε παράνομες και στη συνέχεια συγκρότησε στη Θεσσαλονίκη την Προσωρινή Κυβέρνηση Εθνικής Άμυνας..Στην Βουλή που προέκυψε απ τις εκλογές αυτές, εκλέχτηκαν συνολικά 332 βουλευτές. Το Κόμμα των Εθνικοφρόνων (Δ. Γούναρης – Σ. Σκουλούδης), εξέλεξε 230 βουλευτές, το Συντηρητικόν Κόμμα (Ν. Στράτος) 7, το Εθνικόν (Κ. Μαυρομιχάλης) 6, η Μακεδονική Ομάδα (Σ. Δραγούμης) 5, το Προοδευτικό Κόμμα, υπό τον Ν. Δημητρακόπουλο 3, ενώ 62 βουλευτές ήταν ανεξάρτητοι και 19 βουλευτές ανεξάρτητοι, προερχόμενοι από τη Βόρεια Ήπειρο

Ο Ηπειρώτης πολιτικός Αλέκος Παπαδόπουλος στο βιβλίο του “Άπειρος Χώρα” κάνει λόγο για 18 βουλευτές, 11 από το Αργυρόκαστρο και 7 από την Κορυτσά..

Δεν παραθέτει όμως στοιχεία για αυτούς. Αναφέρει ότι: “Κατά την είσοδό τους στην Ελληνική Βουλή, οι συνάδελφοί τους, τους υποδέχτηκαν με ζητωκραυγές”... Ο Κωνσταντίνος Α. Βακαλόπουλος, στο ογκώδες βιβλίο του “ΗΠΕΙΡΟΣ” αναφέρει τα ονόματα 14 βουλευτών, 8 από το νομό Αργυροκάστρου και 6 από το νομό Κορυτσάς.

Από το νομό Αργυροκάστρου:

Δ. Δούλης, Σ. Σπυρομήλιος, Π. Ζάππας,

Κ. Κυρίτσης, Χ. Γιόσκας, Δ. Παποάλας,

Θ. Αδαμίδης και Β. Σωτηριάδης.

Από το νομό Κορυτσάς: Ι. Αδαμίδης, Κ. Πολένας, Σ. Χαρισιάδης, Κ. Σκενδέρης,

Ε. Σώμος και Δ. Ζήκος

Τα Πρακτικά της Βουλής των Ελλήνων αναφέρουν τους βουλευτές ονομαστικά και όχι ανά εκλογική περιφέρεια..Από τον ίδιο ιστορικό μαθαίνουμε ότι οι Βορειοηπειρώτες βουλευτές που εκλέχθηκαν το Μάιο του 1915 “δεν έγιναν δεκτοί (ενν. στη Βουλή), γιατί έτσι το επέβαλε η “άψογη” στάση της επίσημης ελληνικής πολιτικής και της διπλωματίας απέναντι στις ευρωπαϊκές δυνάμεις”

Τα γεγονότα στη συνέχεια

Τον Μάρτιο του 1916, η ελληνική κυβέρνηση με βασιλικό διάταγμα κήρυξε επίσημα την ένωση της Βορείου Ηπείρου με την Ελλάδα, γεγονός που προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Ιταλίας και την παρέμβαση των μεγάλων δυνάμεων. Οι Βορειοηπειρώτες βουλευτές εμποδίστηκαν να πάρουν μέρος στις συνεδριάσεις του ελληνικού κοινοβουλίου.

Επωφελούμενοι από τον εθνικό διχασμό, οι Ιταλοί κατέλαβαν τον Αύγουστο του 1916 τη Χειμάρρα και το Τεπελένι και ως το τέλος του ίδιου χρόνου, μετά την αποχώρηση των ελληνικών στρατευμάτων, ολόκληρη τη Βόρεια Ήπειρο. Στις 3 Ιουνίου 1917, οι Ιταλοί εισβολείς κήρυξαν πανηγυρικά την ενοποίηση και την ανεξαρτησία της Αλβανίας κάτω από την ιταλική κυριαρχία

Εντύπωση προκαλεί, ότι στην ίδια Βουλή της 11/1/1916, υπήρχαν 15 μουσουλμάνοι βουλευτές (π.χ. οι Μουσταφά Αρίφ και Νετζίμ Δερβίς Βέης ήταν βουλευτές Θεσσαλονίκης) και 2 Εβραϊκής καταγωγής βουλευτές: (Μαυρίκιος Κορίννας και Σολομών Μεγήρ) Αν και τα γράμματα στα πρακτικά της Βουλής είναι κάπως δυσανάγνωστα

Protothema.gr